Από το 1880 αίτημα για δημιουργία σιδηροδρόμων στην Κρήτη!

Από το 1880 εκκρεμεί… αίτημα για την κατασκευή δύο σιδηροδρόμων στην Κρήτη.

Αυτό επισημαίνει σε επιστολή του στα “Χανιώτικα νέα” ο αναγνώστης Χαράλαμπος Λυγκούνης και για του λόγου το αληθές έστειλε φωτοτυπία σχετικού δημοσιεύματος της εφημερίδας της εποχής εκείνης: “Λευκά Όρη”.

Την αίτηση για την κατασκευή σιδηροδρόμων είχαν καταθέσει μέλη της οικογένειας Λυγκούνη.
Αφορμή για την επιστολή ήταν το δημοσίευμα των “Χανιώτικων νέων” την Δευτέρα 8 Δεκεμβρίου, με βάση ρεπορτάζ των “Νέων” του Σαββάτου 6 του μηνός,
στο οποίο επισημαίνεται:
“Το… υπεραιωνόβιο αίτημα – σχέδιο για τη δημιουργία σιδηροδρομικού δικτύου στην Κρήτη που θα συνδέσει τις περιοχές Χανίων, Ρεθύμνου και Ηρακλείου, το τελευταίο διάστημα επανήλθε δυναμικά στο προσκήνιο, ενώ ήταν ένα από τα βασικά θέματα που συζητήθηκαν στο προηγούμενο συνέδριο των απόδημων Κρητών.
Το πρώτο βήμα για τη δημιουργία σιδηροδρομικής γραμμής στην Κρήτη ετοιμάζεται να κάνει η Περιφέρεια Κρήτης, που σχεδιάζει να προχωρήσει στην εκπόνηση μελέτης σκοπιμότητας -με προκαταρκτική χάραξη της σιδηροδρομικής γραμμής- και σε λειτουργική μελέτη του κρητικού σιδηροδρόμου. Από την πλευρά του ο ΟΣΕ δηλώνει πρόθυμος να συνδράμει στην προσπάθεια αυτή”.

Η επιστολή

Στην επιστολή του ο αναγνώστης των “Χ.Ν.” αναφέρει:

“Κύριε διευθυντά,
Στο σημερινό φύλλο της εγκρίτου Εφημερίδας σας δημοσιεύεται η είδηση περί επαναφοράς του παλιού αιτήματος της λειτουργίας σιδηροδρόμου στη Κρήτη και αναγράφεται ό,τι “Η πρώτη νύξη για σιδηρόδρομο στην Κρήτη χρονολογείται από το 1893, όταν ο Οθωμανός γενικός διοικητής Κρήτης, Μαχμούτ Τζελάλ υπόσχεται μεταξύ διαφόρων έργων και την κατασκευή σιδηροδρόμου.”
Σας εσωκλεΐω φωτοτυπία της τότε γνωστής Εφημερίδας ΛΕΥΚΑ ΟΡΗ από την οποία αποδεικνύεται πως οι Λυγγούνης πατήρ και υιός είχαν υποβάλει αίτηση για την κατασκευή δύο σιδηροδρόμων στη Κρήτη, κατά την 10/29 Μαΐου 1880. Οι προαναφερθέντες ήσαν ο Προπάππους και ο Παππούς μου, οι οποίοι ήσαν μηχανικοί, απόφοιτοι του Πανεπιστημίου του Παρισιού, μόνιμοι, τότε, κάτοικοι στη Χαλέπα.

Με εκτίμηση
Χαράλαμπος Λυγκούνης
Χημικός”.

Η εφημερίδα

Στο αντίγραφον της εφημερίδας: “Λευκά Ορη”, της 12/24 Μαϊου 1884, αναφέρεται:

“Εξοχώτατε,
Επιτραπείτω ημίν να σας υπομνήσωμεν, ορμώμενοι εις τε της παρούσης συνόδου της των Κρητών Συνελεύσεως, την αίτησιν επί τη χορηγήσει αδείας δυο σιδηροδρόμων, ην έσχομεν την τιμήν να σας υποβάλλωμεν κατά την 10/29 Μαϊου 1880.
Ευελπιστούμε ότι κατά το παρόν έτος, οι αξιότιμοι κ. βουλευταί της Κρήτης, θα έχωσι καιρό του να επιληφθώσι του επί τοσούτον σπουδαίου ζητήματος, αφορώντος την ευδαιμονίαν και προαγωγήν του τόπου, και ότι μετά της Υμ. Εξοχότητος, της αείποτε επιδιωξάσης την ευτυχίαν της νήσου, θέλουσιν από κοινού σύμπραξις, δίδοντές μας οριστικήν απάντησιν.

Ανανεούντες δε την έκθεσιν του σκοπού ημών, αναφέρομεν εν συντόμω, εκείνο όπερ λαμβάνομεν την τιμήν να σας ζητήσωμεν ήτοι

1ον. ΤΗν άδειαν του να ιδρυθώσι δυο μικροί σιδηρόδρομοι, υπό τους κινδύνους της εταιρίας ην θα ιδρύσωμεν
Ο εις αναχωρών εκ του κόλπου της Σούδας (πλησίον του Τελωνείου) και της αποβάθρας, και διερχόμενος του Ναυπηγείου θα φθάνη τις Χανία. Βραδύτερον δε μετά την απόπειραν ταύτην, η εταιρία θα έχη το δικαίωμα να επεκτείνη την γραμμήν ταύτην μέχρι της επαρχίας Κισσάμου.
Η δευτέρα σκοπουμένη γραμμή του σιδηροδρόμου θα αναχωρή εξ Ηρακλείου δια να φθάνη εις την Πεδιάδα της Μεσσαράς πλην η σύστασις αυτής δεν θέλει πραγματοποιηθή ή μόνον όποταν αι επί τούτω προκαταρκτικαί μελέται, θέλουσιν ενδείξει συμφέρον, τόσον δια την εταιρίαν, όσο και δια τον τόπον.
Η γραμμή αυτή θα δύναται προς τούτοις να επεκτανθή μέχρι των πλησιεστέρων μερών των Καλών Λιμιώνων.

2ον. Η εταιρία ην προτείνομεν θα είναι ανώνυμος και Κρητική. Προς τον σκοπόν δε τούτον, αι συνδρομαί θέλουσι περιορισθή εις Κρήτην, επί διάστημα μηνός περίπου και μετά παρέλευσιν δε τούτου, εάν το ποσόν των συνεισφορών δεν είναι αρκετόν με το απαιτούμενον κεφάλαιομ οι ιδρυταί της εταιρίας, θα δικαιούνται να εξαιτήσωσι και ξένα κεφάλαια.

3ον Ευελπιστούντες, ότι η πρότασις μας θέλει επιδοκιμασθή και φανή ευνοϊκή αναφορικώς της προόδου του εμπορίου εν τη νήσω, αιτούμεν παρά της εντοπίου Διοικήσεως την δωρεάν παραχώρησιν του αναγκαιούντος πλάτους της γραμμής επί των οδών, προπάντων δε εκείνων ας ο σιδηρόδρομος ήθελεν εύρει όφελος να ακολουθήση (το δια τας τροχιάς της σιδηροδρομικής γραμμής εύρος, θα ήναι 60-100) μ.
Τούτο αυτό εννοητέον, και δια τα ανήκοντα εις την Διοίκησιν και εις Δήμους γήπεδα, επί των οποίων τυχόν έθελε διέλθει.
Εν περιπτώσει δε καθ’ ην η σιδηροδρομική γραμμή επωφελείτο να διέλθη δια γηπέδων ανηκόντων εις άλλους ιδιοκτήτας, η εντόπιος αρχή θα τους αναγκάζη, συμφώνως τω επί απαλοτριώσει ιδιοκτησιών νόμω προς δημοσίαν ωφέλειαν να εγκαταλείπωσιν εις την εταιρίαν τα αναγκαιούντα γήπεδα, δια την σύστασιν της σιδηροδρομικής γραμμ’ης και λιμενίσκων, οπόταν δεν θα ευρίσκωνται εκεί τέλος καταστήματα υπό εννοίκιον, και αρμόδια δια την χρήσιν ταύτην.
Κατά την περίπτωσιν ταύτην τα γήπεδα θα εκτιμώνται υπό των Δήμων, αυτών η δε εκτίμησις αφού επιδοκιμασθή υπό του Δημοτικού Συμβουλίου και των αρμοδίων Δικαστηρίων, θα πληρόνεται η αξία αυτών εις τους ιδιοκτήτας υπό της εταιρίας.
Εξαιτούμεθα δ’ επίσης, δια την εταιρίαν, την άφεσιν του τελωνειακού δασμού δια το υλικόν όπερθα τη ήτο αναγκαίον.

4ον Η εταιρία εξαιτείται την προστασίαν της Διοικήσεως, ήτις τη είναι εντελώς αναπόφευκτος καθ’ όλας εν γένει τας συνεισφοράς, ων ο σκοπός αποβλέπει προς δημόσιον όφελος. Εν τέλει δε μηχανικός τις διακεκριμμένος ειπέ ποτέ “Τα πλούτη και η ευδαιμονία έθνους τινός ορμώνται εκ της πληθυός και ευκολίας των διαφόρων μέσων της συγκοινωνίας”.
“Της μεταφοράς ούσης το μόνον χειρούργημα όπερ αυξάνει την τιμήν ενός αντικειμένου χωρίς να αυξηνθή η αξία αυτού, παν προϊόν δέον να μετακομίζηται επί το οικονομικότερον”.

Δεχθήτε, κύριε Γενικέ Διοικητά, την διαβεβαίωσιν των βαθυτάτων σεβασμών μας, μεθ’ ων έχομεν την τιμήν να ώμεν.
Της Υμ. Εξ. ταπεινός κ.λ.
Λυγγούνης πατήρ και υιός”.

Advertisements

Ερώτηση προς τον Υπουργό Μεταφορών και Επικοινωνιών

ΘΕΜΑ: Εκπόνηση μελέτης σκοπιμότητας για τη σιδηροδρομική γραμμή

Χανίων – Ρεθύμνου – Ηρακλείου – Αγίου Νικολάου

Κύριε Υπουργέ,

Από το πρόγραμμα των μελλοντικών μελετών και έργων του ΟΣΕ σε όλη την Ελλάδα απουσιάζει – δυστυχώς – μελέτη για την κατασκευή σιδηροδρομικής γραμμής στην Κρήτη. Σύμφωνα με απάντηση που δόθηκε από τη Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης και Προγραμματισμού του ΟΣΕ, σε ερώτηση του βουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. του Νομού Ηρακλείου και τέως Υφυπουργού Μεταφορών Εμμανουήλ Στρατάκη, για τη δυνατότητα εφαρμογής πρότασης έγκριτων συγκοινωνιολόγων περί κατασκευής σιδηροδρομικής γραμμής Καστελίου – Χανίων – Ρεθύμνου – Ηρακλείου – Αγίου Νικολάου – Σητείας, στο συνέδριο των απόδημων Κρητών στο Ηράκλειο, το καλοκαίρι του 2007, παρότι υπήρχε υπόσχεση του Περιφερειάρχη Κρήτης, Σεραφείμ Τσόκα για εκπόνηση μελέτης σκοπιμότητας, στη συνέχεια δεν υπήρξε κάποια ενημέρωση.

Στην απάντηση της αρμόδιας υπηρεσίας του ΟΣΕ επισημαίνεται ότι η εκπόνηση μελέτης σκοπιμότητας θα μπορούσε να γίνει σε περίπτωση που υπάρξει σοβαρό ενδιαφέρον από επίσημους τοπικούς φορείς.

Το έργο αυτό θα συμβάλει στην οικονομική, τουριστική και δημογραφική ανάπτυξη της Κρήτης, στη μείωση – σε μεγάλο βαθμό – των τροχαίων ατυχημάτων, θα φέρει τα προαναφερόμενα αστικά κέντρα επικοινωνιακά πολύ κοντά και θα οδηγήσει στην ισόρροπη ανάπτυξη της Κρήτης.

Ερωτάται ο κ. Υπουργός

  1. Υπάρχει πρόθεση να συμβάλει προς αυτή την κατεύθυνση το Υπουργείο Μεταφορών και Επικοινωνιών;
  2. Αν ναι, με ποιες διαδικασίες και από ποιους φορείς θα μπορέσει να χρηματοδοτηθεί το έργο;
  3. Ποιες ενέργειες κρίνονται αναγκαίες από πλευράς φορέων της Κρήτης;

Οι ερωτώντες βουλευτές 14.5.2008

ΗΛΙΑΣ ΛΑΜΠΙΡΗΣ

ΚΑΡΧΙΜΑΚΗΣ ΜΙΧΑΛΗΣ

ΚΕΓΚΕΡΟΓΛΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ

ΣΚΟΥΛΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

ΣΚΟΥΛΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ

ΣΚΡΑΦΝΑΚΗ ΜΑΡΙΑ

ΣΤΡΑΤΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Παγκρήτια συνάντηση

Μετά από συνεννόηση με φίλους από όλη την Κρήτη σχεδόν, αποφασίστηκε να γίνει μια πρώτη συνάντηση στο Ρέθυμνο, για να βολέψει όλους, στις 17 Μαΐου, ημέρα Σάββατο.

Σκοπός μας είναι, σαν πρώτη φάση, να γνωριστούμε και να ανταλλάξουμε απόψεις για το θέμα του σιδηρόδρομου, ν’ ακουστούν νέες ιδέες ίσως, ή να αποφασιστεί η επόμενη κίνησή μας!

Θα παρακαλέσω όλους, αν γίνεται, να πείτε τη γνώμη σας, όπως και να δηλώσετε την παρουσία σας για να κλείσω χώρο και ώρα που θα βρεθούμε.  Οπωσδήποτε  η παρουσία περισσότερων είναι σημαντική γι’ αυτό αν μπορείτε να καλέσετε κι άλλους, μη διστάσετε να το κάνετε.

Περισσότερη ενημέρωση από εδώ μόλις κανονίσουμε τις λεπτομέρειες και φτιάξουμε λίγο καλύτερα και το blog μας.

Ευχαριστώ.

Μελέτη της ΕΥΔΕ-ΒΟΑΚ στην εφημερίδα Κ.Ε. για την κίνηση στο ΒΟΑΚ.

Η πρόταση στο Νομαρχιακό Συμβούλιο για το Χωροταξικό.

Κύριε νομάρχη, κύριε πρόεδρε, κυρίες και κύριοι νομαρχιακοί σύμβουλοι,

Είμαστε μια ομάδα Κρητικών από το Ρέθυμνο, που βρεθήκαμε να έχουμε κάποιες κοινές απόψεις για τα συγκοινωνιακά πράγματα του τόπου μας. Μέσα από τις σελίδες του ιντερνετικού φόρουμ που συναντιόμαστε και μετά από μια κουβέντα που άρχισε μέσα στο γενικότερο προβληματισμό μας για τα ζητήματα της Κρήτης, νομίζουμε πως ήρθε η ώρα να κάνουμε τον προβληματισμό αυτό περισσότερο γνωστό στους συντοπίτες μας. Μιλάμε για την δημιουργία σιδηροδρομικής γραμμής στη Κρήτη.

Υπάρχουν πολλές επιμέρους παράμετροι που πρέπει να εξεταστούν. Δεν είμαστε ειδήμονες, ούτε έχουμε προσωπικά οφέλη και συμφέροντα. Απλά αγαπάμε το νησί και βλέπουμε ότι ένα ιδανικό μέσο για να αποκτήσουν πλουραλισμό και μεγαλύτερη ασφάλεια οι τοπικές δημόσιες συγκοινωνίες, είναι ο σιδηρόδρομος. Παραθέτουμε κάποιες αντικρουόμενες σκέψεις που κάναμε για το συγκεκριμένο θέμα:

Τι είναι ο σιδηρόδρομος για την Κρήτη;

Ένα έργο που θα μείνει όνειρο ή που θα γίνει πραγματικότητα;

Μια ανούσια πολυτέλεια ή μια αναγκαιότητα;

Μια σπατάλη χρήσιμων πόρων ή μια εξοικονόμηση αυτών;

Μια ακαδημαϊκή συζήτηση ή μια εφαρμόσιμη λύση;

Όλοι μας ξέρουμε ότι η πρώτη μελέτη για το θέμα έγινε κατά την περίοδο της αυτονομίας του νησιού (δηλ. 1898 – 1913). Μάλιστα προβλέπονταν μια σιδηροδρομική γραμμή στην ενδοχώρα και όχι παραλιακά (Αρκεί να πούμε ότι σήμερα μιλάνε σοβαρά κάποιοι για καινούριο οδικό άξονα που θα διασχίζει την Κρήτη κατά μήκος της ενδοχώρας). Δεν είναι λοιπόν το θέμα καινούριο ώστε να το χαρακτηρίσει κανείς ως όνειρο απατηλό.

Με δεδομένη την οικειότητα που έχουμε οι Κρητικοί με τα αυτοκίνητά μας, το θέμα φαντάζει τουλάχιστο παράταιρο, αφού προσδοκούμε τον εκσυγχρονισμό του υπάρχοντος οδικού δικτύου μάλλον, παρά τη διασπορά των υπαρχόντων κεφαλαίων σε μια δράση με αμφίβολη χρηστικότητα άρα εμπορική αξία, όπως θα υποστήριζαν πολλοί. Η απάντηση ίσως ξαφνιάσει. Ο σιδηρόδρομος δεν θα υποκαταστήσει κανένα από τα υπάρχοντα μεταφορικά μέσα. Θα συμβάλλει όμως στην κυκλοφοριακή αποσυμφόρηση του οδικού δικτύου και στην αναβάθμιση περιοχών που θα διασχίσει παρόμοια με το οδικό δίκτυο.

Μα θα μπορέσει να πραγματοποιηθεί ένα τόσο δαπανηρό εγχείρημα; Οι αριθμοί δείχνουν ότι πρόκειται για μια επένδυση λιγότερο δαπανηρή από αυτή ενός σύγχρονου αυτοκινητόδρομου. Σε ότι αφορούν στα κεφάλαια, αυτά υπάρχουν σε δράσεις της Ε.Ε. παρόμοιες με τα γνωστά ΚΠΣ, που αφορούν μόνο στο συγκεκριμένο θέμα.

Η ομάδα μας έχει συγκροτηθεί με σκοπό να προωθήσει την ιδέα του σιδηροδρόμου στην Κρήτη. Η συζήτηση που ελπίζουμε να ξεκινήσει με αυτήν μας την πρωτοβουλία, θα αποδείξει σε όλους το εφαρμόσιμο της λύσης αυτής, αλλά και την αναγκαιότητα για σύγχρονες, ασφαλείς και αξιόπιστες συγκοινωνίες, που θα συμβάλλουν πρωτίστως στο σπάσιμο της σημερινής «περιοχικής απομόνωσης» του νησιού. Πιστεύουμε λοιπόν σε μια παγκρήτια προσπάθεια, χωρίς τοπικισμούς και κομματισμούς. Για να γίνει η Κρήτη πραγματικά ενιαία. Μια σύντομη ανάλυση που αφορά το έργο:

Δυνατά σημεία του έργου

1. Αξιοπιστία. Το τρένο έχει μεγαλύτερη ακρίβεια από τα άλλα επίγεια μεταφορικά μέσα και δεν επηρεάζεται από την κυκλοφορία.

2. Οικονομία. Το κόστος μεταφοράς εμπορευμάτων και ανθρώπων είναι μικρότερο, όπως και η κατανάλωση καυσίμων.

Αδύνατα σημεία του έργου

1. Αδυναμία εύκολης αποφυγής ατυχημάτων. Είναι γνωστό σε όλους ότι ένα τρένο δεν σταματάει εύκολα και οι ράγες του είναι κατά κύριο λόγο προσβάσιμες, με ότι συνεπάγεται αυτό.

2. Ορεινοί όγκοι που κάνουν επιτακτική τη χρήση γεφυρών και σηράγγων, με αποτέλεσμα να αυξηθεί το τελικό κόστος.

Ευκαιρίες από το έργο

1. Ανυπαρξία ανταγωνισμού. Ο σιδηρόδρομος δεν έχει επίπτωση στην κίνηση των λοιπών μέσων μαζικής μεταφοράς. Όπου έχει εφαρμοστεί, έχει συμβάλλει στην ενδυνάμωση και των υπολοίπων μέσων.

2. Κινητικότητα εργαζομένων από και προς τους τόπους εργασίας. Είναι βέβαιο ότι θα συμβάλλει καθοριστικά για ευνόητους λόγους, κάνοντας δυνατή την διαμονή σε μέρη που θα απέχουν έως μια ώρα από τον τόπο εργασίας, μια και οι μετακινήσεις θα γίνονται με ασφάλεια και άνεση.

Εξωγενείς απειλές για το έργο

1. Ανθρώπινες συνήθειες. Η κατασκευή τρένου σε περιοχή που δεν έχει «παιδεία» γι’αυτό.

2. Πολιτική βούληση. Το μεγαλύτερο πρόβλημα για όλα τα μεγάλα έργα υποδομής.

Οι δράσεις της κίνησής μας

1. Καταρχήν το παρόν κείμενο, έχει αναρτηθεί σε blog στο internet, στη διεύθυνση cretanrail.wordpress.com

2. Θα έρθουμε σε επαφή με ανθρώπους από άλλα μέρη της Κρήτης που μπορούν να δημιουργήσουν εκεί πυρήνες που θα γνωστοποιούν την υπόθεση.

3. Θα οργανώσουμε μια ημερίδα για το θέμα, με ομιλητές επιστήμονες συγκοινωνιολόγους και τεχνοκράτες (π.χ. εκπρόσωπο από την Αττικό Μετρό), και καλεσμένους πολιτικούς και παράγοντες των επιμελητηρίων.

Ο στόχος μας

Nα αλλάξουμε την αντίληψη που έχουν οι περισσότεροι για το έργο και στη συνέχεια να βοηθήσουμε ώστε να γίνουν οι κατάλληλες ενέργειες ώστε το θέμα να μη ξεχαστεί. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί, παρεμβαίνοντας εκεί που πιστεύουμε ότι μπορεί να γίνει συζήτηση για αυτό.

Παράθεση από σχετικά συμπεράσματα τού συνεδρίου των όπου Γης Κρητών στο Ηράκλειο στο Candia Maris 3 – 5 Αυγούστου 2007:

Η επισήμανση του κ. Κουλουμπή στην εισήγησή του ότι στην υπόλοιπη Ελλάδα έχουν γίνει 2.000 χλμ. Εθνικού Οδικού Δικτύου, ενώ στην Κρήτη ελάχιστα τεκμηριώνει ότι η Κρήτη έχει μείνει έξω από τα μεγάλα έργα έως σήμερα. Είναι χρέος του κάθε κρητικού να απαιτήσει το έργο ΚΟΑΚ με προδιαγραφές για μελλοντική ανάπτυξη και άλλων έργων που προτάθηκαν, όπως ο Σιδηρόδρομος και η διοχέτευση νερού από την μία περιοχή στην άλλη. ………Εξ άλλου ο κ. Βασίλης Οικονομόπουλος, Αντιπρόεδρος Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Πολιτικών Μηχανικών και Γενικός Διευθυντής ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ αναφέρθηκε στην κατασκευή σιδηρόδρομου στην Κρήτη προτείνοντας την σύνταξη και εκπόνηση μελέτης σκοπιμότητας με την προκαταρκτική χάραξη της σιδηροδρομικής γραμμής και τη λειτουργική μελέτη του σιδηροδρόμου………….Ο περιφερειάρχης Κρήτης Σεραφείμ Τσόκας ανακοίνωσε στους συνέδρους ότι έδωσε εντολή να γίνει μελέτη σκοπιμότητας για σιδηρόδρομο στην Κρήτη.

Με τιμή

Η συντακτική ομάδα του Ρεθύμνου

………………………………………….

Τσουντάνης Γαβριήλ, ασφαλιστής

…………………………………………..

Καλογεράκης Στέλιος, γραφίστας

…………………………………………..

Διλιντάς Αντώνης, ιδ. υπάλληλος

……………………………………………..

Δασκαλάκης Νίκος, πολιτικός μηχανικός

………………………………………………

Λαγουβάρδος Μύρων, ξενοδοχοϋπάλληλος